PLATO: ken uw klassieken
In het peterschapsproject PLATO worden beloftevolle groeibedrijven begeleid door ‘peters’ uit grotere ondernemingen. Beide partijen leren daarbij van elkaar. Ook de ervaringsuitwisseling tussen de deelnemers onderling is van onschatbare waarde. Tijdens een ‘Ronde Tafel’ die Ondernemers organiseerde, getuigden enkele deelnemers en begeleiders, onder leiding van PLATO-coördinator Mark Schouppe, over hun ervaring met deze intussen klassiek geworden succesformule.
Hooggespannen verwachtingen
Deelnemers aan PLATO koesteren vaak hooggespannen verwachtingen. En terecht. Want wie heeft deelgenomen kan getuigen dat er ook heel concrete resultaten worden bereikt.
Onderzoek wijst uit dat:
- PLATO-deelnemers meer aandacht schenken aan strategisch denken.
- PLATO de bedrijfsleider stimuleert om het management van zijn bedrijf voortdurend te verbeteren en bij te sturen. Hij gaat professioneler te werk op het vlak van personeelsbeleid, financiering, marketing, enz…
- PLATO-deelnemers meer zelfvertrouwen hebben.
- PLATO-deelnemers meer interesse hebben voor ervaringsuitwisseling met andere KMO’s.
- Er een intensief netwerk ontstaat tussen de deelnemers en er verschillende samenwerkingsvormen worden opgezet.
- PLATO-bedrijven een gemiddeld hogere stijging kennen in toegevoegde waarde en werkgelegenheid dan andere bedrijven.
Streamers:
‘PLATO is een soort therapie. De deelnemers kunnen hun problemen, vragen, emoties en ervaringen delen met collega’s (of lotgenoten).’ Guy Dehond (Inventive Designers)
‘Een werkgever heeft geen collega’s… Alleen in een PLATO-groep kan je al eens toegeven dat er iets mis loopt in je bedrijf.’ Peter Depraetere (Alinco)
‘Zonder PLATO zou ik niet staan waar ik nu sta.’ Koen Coppens (Alfacom)
‘Ook als begeleider was de aanpak van sommige deelnemers voor mij een openbaring. Ik probeer nu mijn afdeling méér dan vroeger te runnen als een KMO.’ Peter Van den Eynde (Zoo Antwerpen)
‘Mijn PLATO-groep is het klankbord geworden dat ik in mijn bedrijf niet heb.’ Dirk Huyers (PMC)
PLATO is een ondersteuningsprogramma voor KMO’s met groeipotentieel. Uitgangspunt is dat KMO’s in hun groeiproces met gelijkaardige knelpunten geconfronteerd worden, ook al zijn zij in de meest uiteenlopende sectoren actief. En toch hebben veel bedrijfsleiders het gevoel ‘alleen’ te staan met hun problemen. PLATO brengt deze ondernemers samen en zorgt, via de coaching door ‘peters’, voor een forse injectie deskundigheid en ervaring. In de meeste regio’s (behalve in de Kempen) is de lokale Kamer van Koophandel de gastheer van het PLATO-project. Bij de Antwerps-Wase Kamer loopt momenteel PLATO XI en werkt men aan de voorbereiding van PLATO XII.
Informatie, ondersteuning, ervaringsuitwisseling en netwerkvorming zijn binnen het PLATO-concept sleutelbegrippen. Concreet: KMO-bedrijfsleiders komen maandelijks samen in kleine groepen (ongeveer vijftien mensen) en worden begeleid door twee of drie managers (‘peters’) uit grotere bedrijven. Deze peters begeleiden de KMO-bedrijfsleiders vanuit hun ervaring en zorgen ervoor dat de informatie- en ervaringuitwisseling tussen alle deelnemers optimaal verloopt. Op elke avond komt een door de deelnemers aangereikt onderwerp aan bod: soms door een spreker, soms door eigen getuigenissen of het bespreken van bijvoorbeeld een strategisch plan van een van de deelnemers.
Peter Depraetere, afgevaardigd bestuurder van Alinco (aluminium- en inoxconstructies), heeft al heel wat ervaring met PLATO. Hij nam al deel aan een ‘klassieke’ PLATO-groep, het vervolgprogramma PLATO Continu en Quadrant, een programma gericht op kwaliteitsborging en milieu. Momenteel neemt hij deel aan de PLATO Senior Class. “Tijdens klassieke seminaries zit je altijd met een ander publiek. Dus houdt iedereen zich wat op de vlakte en komen persoonlijke getuigenissen vrijwel nooit voor. Dat is bij PLATO wel anders: je kent elkaar na een tijdje door en door, je vertrouwt elkaar en weet dat je op discretie mag rekenen. Gesprekken en ervaringsuitwisselingen gaan dan ook behoorlijk diep,” legt Depraetere uit. “En uiteraard zijn ook het leer-aspect én de netwerking belangrijke bijkomende troeven.”
Geen éénrichtingsverkeer
Gewezen PLATO(VIII)begeleider Peter Van den Eijnde is in het dagelijks leven Park Manager in de Antwerpse Zoo. Hij ziet zichzelf eerder als een coach dan als een consultant. “Het is geen éénrichtingsverkeer. Het hoofddoel van PLATO is om het bedrijfsmanagement in KMO’s te professionaliseren, maar ook de begeleiders steken er heel wat van op. Zo was ik aangenaam verrast door de snelheid van beslissen in KMO’s. Voor iemand die werkt in een instelling van 160 jaar oud met een traditie van langdurig overleg, was dat een openbaring. Ik probeer nu mijn afdeling méér dan vroeger te runnen als een KMO.”
‘Netwerking’ is één van de kernbegrippen binnen PLATO. “Netwerken heb ik pas bij PLATO geleerd,” zegt Dirk Huyers, bedrijfsleider van het ingenieurs- en projectbegeleidingsbureau Project Management Services en deelnemer aan PLATO VI. “Men heeft mij echt moeten overtuigen om deel te nemen. Geen tijd…, je kent dat wel. Maar stilaan heb ik de andere deelnemers leren kennen, ook onze peters en hun bedrijven, ben ik ook naar activiteiten van de Kamer beginnen gaan… En stilaan zie je je netwerk groeien en merk je dat het waardevol wordt. Niet in eerste instantie in financieel opzicht, maar vooral omdat ik er een klankbord in vond.
In mijn bedrijf ben ik de manager en zijn de anderen uitvoerders. Mijn PLATO-groep is het klankbord geworden dat ik in mijn bedrijf niet heb. Ik heb ondervonden dat andere bedrijven, vaak in heel andere sectoren actief, met heel wat gelijkaardige problemen te maken hebben als ik in mijn bedrijf. Ervaringsuitwisseling is dus zeer belangrijk.”
Dat bevestigt ook Christian Van Strydonck, algemeen directeur van Zeelandia én ooit een van de eerste PLATO-begeleiders: “Ik heb gemerkt dat de deelnemers onderling snel en veel contact houden en bij elkaar te rade gaan. Het lijkt wel of ze makkelijker bij een andere PLATO-deelnemer terecht kunnen (hoedanook een buitenstaander) dan bij de eigen medewerkers. De multisectorale samenstelling van PLATO garandeert natuurlijk ook dat je niet bij een van je concurrenten te biechten moet gaan.” En Christine Van Rie, manager finance & accounting bij engineeringbureau Jacobs én geroutineerd PLATO-begeleidster, sluit daar naadloos bij aan: “Veel KMO-ers vallen voor overleg vaak terug op hun boekhouder. Maar wat weet die van ondernemen? Je bent veel meer met een écht bedrijfsklankbord…”
Vriendschap
Opvallend is dat de onderlinge relaties in een PLATO-groep bijzonder hecht kunnen zijn. Velen komen na afloop (een PLATO-deelname duur twee jaar) nog jarenlang samen. Christian Van Strydonck, aarzelt niet om het woord vriendschap in de mond te nemen.
Christine Van Rie is er een groot voorstander van om elke PLATO-groep te laten beginnen met een teambuilding-sessie. “Vroeger duurde het maanden vooraleer een groep zijn programma had uitgebouwd, en vooraleer het onderlinge vertrouwen zo gegroeid was dat ook heel persoonlijke ervaringen konden worden uitgewisseld. Via het spel-element moeten al die bedrijfsleiders zich ook kwetsbaar opstellen, iets wat zij niet gewoon zijn. En dat kweekt enorm veel vertrouwen.”
Motivatie
De motivatie om deel te nemen is heel divers. Guy Dehond, managing director van software-ontwikkelaar Inventive Designers: “Ik zat destijds in een ‘monothematische’ PLATO-groep rond de opvolgingsproblematiek in familiale KMO’s. En daar hebben wij toen heel wat uit geleerd dat ons in de eigen specifieke situatie zeer zeker van pas is gekomen. Anderzijds deed ik ook mee met PLATO omdat ikzelf te perfectionistisch ingesteld ben en daardoor de lat steeds veel te hoog leg. Hier heb ik geleerd dat er in elk bedrijf wel eens wat voorvalt, én dat het in ons bedrijf al bij al redelijk goed gaat. Een heel geruststellende gedachte.”
Voor Dirk Huyers wegen de praktische zaken door: “Ik heb een heel andere kijk gekregen op marketing, op kwaliteitszorg en op het belang van netwerking en van goede interne en externe communicatie. Dankzij PLATO heb ik geleerd dat dit ook voor kleine bedrijven belangrijk is. Stilaan begin ik hier de vruchten van te plukken.”
Hoog opgeleid
Wat is er in al die jaren nu het meeste veranderd? “Vroeger zaten er tussen de PLATO-deelnemers wel eens mensen waarbij het water aan de lippen stond,” zegt Christian Van Strydonck. “Nu gaat het vooral om mensen die ‘goed bezig zijn’ maar die zich willen voorbereiden op moeilijker tijden. En wat ook opvalt: veel PLATO-deelnemers zijn hoog opgeleid, toch gaan ze er vanuit dat zij ondanks die intellectuele bagage in een PLATO-groep nog heel wat kunnen leren.” En Peter Depraetere vult aan: “En dat ‘leren’ is méér dan informatie verzamelen of formeel kennis opdoen. De meerwaarde zit vooral in de uitwisseling van ervaringen en de uitbouw van je netwerk.”
Guy Dehond formuleert het nog wat sterker: “Je leert meestal meer van elkaar dan van een gastspreker/expert. PLATO is een soort therapie. De deelnemers kunnen hun problemen, vragen, emoties en ervaringen delen met collega’s (of lotgenoten). Dat lukt zomaar niet met familie of kennissen, en is vaak onmogelijk met medewerkers in het bedrijf. En dat gaat zowel over heel persoonlijke zaken als over praktische problemen. Ik herinner mij bijvoorbeeld dat wij eens heel lang gepraat hebben hoe wij moeten omgaan met het personeelsverloop bij onze poetsvrouwen…” En Peter Depraetere: “Een bedrijfsleider heeft geen collega’s… Alleen in een PLATO-groep kan je al eens toegeven dat er iets misloopt in je bedrijf.”
Eigen dynamiek
Een PLATO-groep bepaalt grotendeels zelf welke thema’s zij gedurende de twee jaar dat het project loopt wenst te bespreken. Vandaar ook dat elke PLATO-sessie anders is, én dat er ook mensen zijn die voor de tweede of derde maal deelnemen. “Andere deelnemers en andere experten. En dus heeft elke PLATO-groep ook zijn eigen dynamiek,” vat Peter Depraetere samen. “De groep kiest een eigen traject, dat dan ook vrij snel aangevoeld wordt als ‘ons traject,” voegt Peter Van den Eijnde er nog aan toe. “Wat natuurlijk niet wegneemt dat je als begeleider de groep wat stuurt en coacht.”
Voor Koen Coppens, zaakvoerder van Alfacom, is het duidelijk: zonder PLATO zou hij niet staan waar hij nu staat. “Met wat ik tijdens PLATO leerde, hebben wij onze zaak in fax- en kopieerapparaten efficiënter kunnen leiden. Zo heb ik onder meer geleerd de balans te gebruiken als een ‘tool’, en niet louter als een document van de accountant. We kregen eerst de theorie rond SWOT-analyse en strategische planning, én de opdracht dit uit te werken voor ons eigen bedrijf én het aan onze collega’s voor te stellen. Dankzij de goede begeleiding door onze peters en de kritische houding van mijn collega’s-zaakvoerders, heb ik mijn strategisch plan verder uitgewerkt én in mijn bedrijf geïmplementeerd. Alfacom is daardoor kunnen uitgroeien tot een specialist en analist van documentenstromen die zijn klanten kan leren efficiënter en voordeliger te werken. Zonder PLATO waren wij nog steeds een verkoper van hardware…”
Bloot
Ook case studies uit het échte ondernemersleven blijken in de meeste PLATO-groepen aan bod te komen. “Zo hebben wij eens een interessante sessie gehad waarbij een collega een nieuw project kwam voorstellen. En wij speelden daarbij de rol van potentiële investeerders,” zegt Peter Depraetere. “Wij zijn toen vrij diep gegaan en die man heeft zich – in alle confidentialiteit – bijna volledig bloot gegeven. Interessant voor ons én voor hem.” En Peter Van den Eijnde: “Je project voorleggen aan vijftien kritische collega’s die je genadeloos op de zwakke punten ervan wijzen… je moet het maar doen. Geen enkele consultant kan je op twee uur zo’n diepgravende feedback geven. Er is slechts één voorwaarde: case studies kan je alleen in volle vertrouwen behandelen. Vandaar dat wij dit uitsluitend in het tweede jaar van het PLATO-traject gedaan hebben, wanneer iedereen weet wat hij aan de anderen heeft. Als het lukt is het een prachtig werk- en leerinstrument.”
Tekst: Mark Schouppe – Coördinator PLATO Antwerpen-Waasland – 0497 30 55 24
